Rentabiliteit is een term die je in veel verschillende vormen tegenkomt, zowel privé als in je onderneming. Een voorval dat mij nog steeds helder voor de geest staat, is toen we net onze tweede woning hadden gekocht en midden in de verbouwing zaten. De CV-ketel had een laag rendement en we wisten dat deze vervangen moest worden door een hoogrendementsketel een investering die zeker de moeite waard zou zijn. Maar zoals wel vaker in deze situaties, hadden we andere prioriteiten en dachten we: ‘Dat komt later wel.’
De CV-ketel had echter andere plannen. Door een storing liep de pomp vast, en het begon in de nacht zo’n herrie te maken dat de politie erbij werd gehaald! We waren niet thuis, en hadden ons nummer nog niet bij de buren achtergelaten, dus de situatie escaleerde verder dan we ooit hadden kunnen bedenken. Uiteindelijk moesten we de ketel meteen vervangen, een noodzakelijke investering, wel resulterend in hogere rentabiliteit.
Dit bracht me tot een belangrijk inzicht: soms moet je eerder investeren om later de vruchten te plukken. Net zoals in het bedrijfsleven, waar je investeringen doet met de verwachting dat ze zich uiteindelijk terugbetalen.
En dit brengt ons bij de kern: hoe meet je of die investeringen, zowel in je onderneming als daarbuiten, rendabel zijn? In dit blog ga ik in op de verschillende vormen van rentabiliteit, zoals Rentabiliteit Eigen Vermogen (REV), Rentabiliteit Vreemd Vermogen (RVV), en meer. Deze inzichten helpen je om strategische keuzes te maken die de winstgevendheid van je onderneming ten goede komen.
Wat is rentabiliteit?
Rentabiliteit kan worden gedefinieerd als: het meten van de efficiëntie en winstgevendheid van een bedrijf door de verhouding tussen winst en geïnvesteerd kapitaal te evalueren. Het beantwoordt de vraag: ‘Hoe goed presteer je met de middelen die je hebt binnen je onderneming?’.
Nu zijn er natuurlijk vele vormen van rentabiliteit. Dit blog behandelt de rentabiliteit van het geld dat in de onderneming is gestoken.
Kernpunten van de definitie
Winst: Hoeveel je verdient met je onderneming. Je rekent dit uit door je omzet – inkoop – bedrijfskosten (huisvesting, personeelskosten etc.) – belasting te doen. (Zie ons blog over winst voor meer informatie.)
Efficiëntie: Het draait erom dat je voor het maken van één product of dienst zo min mogelijk middelen inzet. Een middel kan geld of aantal eenheden zijn.
Geïnvesteerd kapitaal: Kapitaal is nodig om je onderneming te laten functioneren. Geld is nu eenmaal het afgesproken middel om uit te wisselen. Er zijn verschillende vormen van kapitaal:
- Eigen Vermogen: Dit is het eigen geld van een onderneming, eigendom van de eigenaren. Dit kan aandelenkapitaal of reserves in verschillende vormen zijn.
- Vreemd Vermogen: Dit is geld van ‘vreemden’, andere partijen die in jouw bedrijf investeren. Bekende vormen zijn leningen (bijv. van de bank of NL Investeert) en crediteuren (uitstaande betalingen bij leveranciers).
Nu we deze termen wat meer achtergrond hebben gegeven, kunnen we meer uitleggen wat dit je vertelt.
Bekende vormen van rentabiliteit
De meest bekende vormen om rentabiliteit uit te rekenen zijn:
Rentabiliteit Eigen Vermogen (REV)
- Formule: Netto winst / gemiddeld eigen vermogen
Rentabiliteit Vreemd Vermogen (RVV)
- Formule: betaalde rente / gemiddeld vreemd vermogen
Rentabiliteit Totaal Vermogen (RTV)
- Formule: netto winst + betaalde rente + betaalde belasting / gemiddeld totaal vermogen
Voorbeelden
REV: Je hebt een netto winst van €200.000 en het gemiddeld eigen vermogen is €1.000.000. Dan is de REV 20%.
RVV: Je hebt een lening van €400.000 en €40.000 (crediteuren) en je betaalt een rente van €20.000. Dan is de RVV 45%.
RTV: De netto winst van €200.000 + rente van €20.000 + betaalde belasting van €10.000 / gemiddeld totaal vermogen €1.440.000 = 16%
Is er nog meer in rentabiliteitsland?
Jazeker, er is nog een interessante variant: rentabiliteit op activa (ROA). Het beoordeelt hoe efficiënt een bedrijf zijn totale activa inzet om winst te maken.
De ROA bereken je als volgt:
- ROA = Netto winst / Totale Activa
- Als je netto winst €200.000 is en je totale activa €1.000.000, dan is je ROA 20%.
Wat is het nut voor jou om dit te weten?
Wat is een goede rentabiliteit? Het enkel uitrekenen vertelt enkel de cijfers. Cijfers op zichzelf vertellen niets; je hebt context nodig. Hieronder werken we verder uit wat de respectievelijke cijfers je vertellen.
Rentabiliteit Eigen Vermogen (REV): Dit is branchespecifiek. Door je te vergelijken met concurrenten kun je jezelf beter positioneren. Een hogere REV is beter.
Rentabiliteit Vreemd Vermogen (RVV): Lager is beter, omdat het de gemiddelde rente is die je afdraagt aan de leningverstrekker.
Rentabiliteit Totaal Vermogen (RTV): Dit geeft aan welk rendement wordt behaald op het totale geïnvesteerde vermogen van een bedrijf, inclusief zowel eigen als vreemd vermogen. Deze financiële ratio is waardevol voor veel belanghebbenden omdat het inzicht biedt in de algehele gezondheid en winstgevendheid van een onderneming.
Rentabiliteit op Activa (ROA): Dit toont hoe efficiënt een bedrijf zijn totale activa gebruikt om winst te genereren en biedt waardevolle inzichten voor het evalueren van operationele effectiviteit en investeringsbeslissingen.
Stel je bent tevreden met je rentabiliteit, wat dan?
Je MKB-onderneming heeft een hoge Rentabiliteit Eigen Vermogen. Dit kan betekenen dat je veel kapitaal in de onderneming hebt; dit is positief. Er is echter een kanttekening: te veel eigen vermogen kan je onderneming wat ‘lui’ maken. Dit kan je zien door steeds verder oplopende kosten. Kijk naar de laatste drie jaarrekeningen van je bedrijf en vergelijk de algemene kosten en verkoopkosten over de afgelopen vier jaar. Zijn deze harder gestegen dan je omzet? Dan is er een kans dat je onderneming ‘lui’ aan het worden is.
Oplossing: Overweeg om een branchegenoot over te nemen of een nieuwe productlijn op te zetten. Dit zijn serieuze beslissingen die een afgewogen aanpak vereisen.
Hoge RVV: Kijk of herfinanciering mogelijk is. Ga in gesprek met je lening verstrekker(s). Om je onderhandelingspositie te verbeteren, kijk naar concurrenten: hoe ziet hun vreemd vermogen eruit en wat zijn de tarieven? Vergelijk hierbij wel vergelijkbare omstandigheden.
Rentabiliteit verbeteren algemeen
- Bedrijfskosten verder verlagen: Maak een weloverwogen aanpak waarmee je ziet welke producten welke kosten maken, zodat je gericht kunt besparen. Het loont ook om te kijken naar de inkoopkosten en in gesprek te gaan met leveranciers of extern consult in te schakelen.
- De omloopsnelheid verhogen: Debiteuren zo snel mogelijk innen, voorraad zo snel mogelijk verkopen en crediteuren zo laat mogelijk betalen. Dit brengt sneller geld in jouw onderneming.
Wat is interne rentabiliteit?
Interne rentabiliteit is het rendement dat je verwacht op een investering die je doet met je onderneming. Een manier om dit te berekenen is de gemiddelde boekhoudkundige rentabiliteit. Dit onderwerp wordt verder behandeld in ons blog ‘Rendement’.
Wist je dat?
- Bedrijven met een hogere rentabiliteit vaak aantrekkelijker zijn voor investeerders omdat ze efficiënter omgaan met hun middelen en meer winst genereren.
- Een hoge rentabiliteit niet altijd betekent dat een bedrijf financieel gezond is? Het kan namelijk ook wijzen op te hoge risico’s of onvoldoende herinvestering in de bedrijfsvoering.
Krijg grip op jouw rentabiliteit!
Heb jij constant zicht op de rentabiliteit van jouw onderneming? De grip hierop krijgen is eenvoudig: veelal heeft je accountant in jouw jaarverslag al rentabiliteitscijfers op een rij gezet. Of vraag je accountant dit voor je te doen. Zet deze eens naast elkaar in een tabel, zoals hieronder, en analyseer de trend. Hieruit kun je al een aantal aandachtspunten herleiden voor jezelf. Mocht je hulp/assistentie willen, dan kan Marge Meesters je hierbij assisteren.
| Jaar | REV | ROA | RVV | Aandachtspunt |
| 2021 | 8% | 5% | 45% | Focus op kostenbeheer en optimalisatie van vreemd vermogen om risico’s te beheersen. |
| 2022 | 10% | 4% | 44% | Hoewel REV stijgt, kan een dalende ROA wijzen op inefficiënt gebruik van activa; herzie investeringen. |
| 2023 | 12% | 35% | 44% | Stijgende REV toont goede winstgevendheid, maar let op de daling van ROA; efficiëntie verbeteren is noodzakelijk. |
| 2024 | 15% | 3% | 47% | Hoge ROE is positief, maar de aanhoudende daling van ROA vraagt om beter gebruik van vreemd vermogen en activa. |
Wat vindt Marge Meesters van Rentabiliteit
Elke onderneming heeft meer potentie in zich; in andere woorden, er gaat nog rentabiliteit verloren. Is dat erg? Nee, niet als daar verandering in komt. Marge Meesters heeft als missie om MKB-ondernemingen rendabeler te maken. Dit wordt bewerkstelligd door met het juiste inzicht en focus groei te realiseren.
Door het inzetten van de tools van Marge Meesters wordt gelijk inzichtelijk waar de rentabiliteit zeer goed is en waar deze achterblijft. Dit geeft jou als ondernemer de kans om gericht te investeren en de rentabiliteit te laten groeien.
Conclusie
Rentabiliteit is een essentiële maatstaf voor de efficiëntie en winstgevendheid van een onderneming. Het begrijpen en verbeteren van rentabiliteit kan leiden tot beter inzicht in de financiële gezondheid van je bedrijf en helpt bij het nemen van strategische beslissingen. Door je bedrijfskosten te verlagen, je omloopsnelheid te verhogen en gericht te investeren, kun je de rentabiliteit van je onderneming aanzienlijk verbeteren.